مکانیزم DHCP، حملات Starvation، Rogue Server، ARP Spoofing و روشهای دفاع (DAI)
DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) پروتکلی است که برای اختصاص خودکار آدرس IP به دستگاههای موجود در شبکه مورد استفاده قرار میگیرد.
پس از دریافت DHCP Ack، کلاینت تنظیمات زیر را دریافت میکند: آدرس IP، Subnet Mask، Default Routers (Gateway)، DNS Servers و Lease Time (مدت زمان اعتبار IP).
در پروتکل DHCP، پیامهای مختلفی برای مدیریت ارتباط بین کلاینت و سرور رد و بدل میشود:
| پیام | توضیح |
|---|---|
| DHCP Discover | کلاینتها جهت پیدا کردن یک DHCP Server از این پیام استفاده میکنند. |
| DHCP Offer | سرورها برای پیشنهاد دادن IP از این پیام استفاده میکنند. |
| DHCP Request | کلاینتها، این پیام را برای قبول کردن تخصیص IP به کار میبرند. |
| DHCP Ack | سرورها برای تأیید و اختصاص IP این پیام را ارسال میکنند. |
| DHCP Nack | سرورها برای رد کردن کلاینت و عدم اختصاص IP از این پیام استفاده میکنند. |
| DHCP Release | کلاینتها برای پایان دادن به آدرس IP خود، این پیام را به کار میبرند. |
| DHCP Inform | کلاینتها برای به دست آوردن تنظیمات اضافی پارامترهای TCP/IP از یک سرور استفاده میکنند. |
| DHCP Decline | کلاینتها برای رد کردن یک IP از آن استفاده میکنند (مثلاً وقتی IP توسط سیستم دیگری استفاده شده باشد). |
در این حمله، نفوذگر بستههای Broadcast را در شبکه پخش میکند (با استفاده از MACهای جعلی) و تلاش میکند تا تمام آدرسهای IP موجود در محدوده (Scope) سرور DHCP را در اختیار بگیرد. این حمله در واقع یک حمله DoS (Denial of Service) است.
تصور کنید یک پارکینگ با ۲۵۴ جایگاه خالی (IP) دارید. یک نفر (مهاجم) با ۲۵۴ ماشین اسباببازی (MACهای جعلی) میآید و تمام جایگاهها را اشغال میکند. حالا وقتی ماشین واقعی شما (کاربر) میخواهد وارد پارکینگ شود، جای خالی پیدا نمیکند! این همان حمله DHCP Starvation است.
از ابزارهای Yersinia و DHCP Starv برای انجام این حمله استفاده میشود. ابزار Yersinia دارای رابط گرافیکی و خط فرمان است و حملات لایه ۲ مختلفی را پشتیبانی میکند.
نفوذگر در یک شبکه، یک سرور DHCP جعلی را در شبکه تنظیم میکند تا به درخواستهای IP کلاینتها پاسخ داده و به آنها آدرسهای جعلی اختصاص دهد.
برای دفاع در برابر DHCP Starvation، باید Port Security را فعال کنید. با تنظیم محدودیت MAC روی پورتهای Edge سوییچ، بستههای MACهای اضافی (بیشتر از حد مجاز) Drop میشوند. (مثلاً حداکثر ۱ MAC برای هر پورت).
فعالسازی DHCP Snooping به سوییچ اجازه میدهد تا یک DHCP transaction را تنها از یک پورت مورد اعتماد (Trusted) بپذیرد. تمام پورتهای VLAN به طور پیشفرض Untrusted (غیرقابل اعتماد) هستند.
Switch(config)# ip dhcp snooping
Switch(config)# ip dhcp snooping vlan 4,104
Switch(config)# interface GigabitEthernet0/1
Switch(config-if)# ip dhcp snooping trust
نکته: فقط پورتهایی که به سرور DHCP واقعی متصل هستند باید Trusted شوند، بقیه پورتها (که کاربران به آن وصل هستند) باید Untrusted بمانند.
ARP (Address Resolution Protocol) پروتکلی است که وظیفه تبدیل آدرس IP به آدرس MAC (فیزیکی) را در شبکههای محلی بر عهده دارد.
با دستور arp -a در Command Prompt میتوانید جدول ARP (کش) را مشاهده کنید که شامل IP Address، Physical Address (MAC) و Type (Dynamic/Static) است.
ARP Spoofing (یا ARP Poisoning) یک تکنیک است که در آن مهاجم بستههای ARP جعلی ارسال میکند تا جدول ARP سیستمهای دیگر (قربانیان) را مسموم کند.
تصور کنید در یک اتاق هستید و برای رسیدن به سالن اصلی باید از راهرو عبور کنید. یک فرد شیاد (مهاجم) با یک روپوش مبدل میآید و به شما میگوید: "من راهنمای سالن اصلی هستم (IP گیتوی)، از این راه بیایید (MAC مهاجم)". شما هم به جای اینکه به سمت در اصلی بروید، به دنبال او راه میافتید و اطلاعات خود را به او میدهید.
نفوذگر با استفاده از پیامهای ARP میتواند تمامی ارتباطات بین دو ماشین را شنود کند. تهدیدات زیر ممکن است رخ دهد:
برای این حمله میتوان از ابزارهای زیر استفاده کرد:
برای جلوگیری از این حمله باید از پیادهسازی DAI (Dynamic ARP Inspection) با استفاده از جدول DHCP Snooping Binding بهره برد.
سوییچ مجهز به DAI، هر بسته ARP که دریافت میکند را بررسی میکند:
Switch(config)# ip dhcp snooping
Switch(config)# ip dhcp snooping vlan 10
Switch(config)# ip arp inspection vlan 10
مشاهده وضعیت:
Switch# show ip dhcp snooping binding
Switch# show ip arp inspection
از ابزار XArp نیز میتوان برای شناسایی حملات ARP استفاده کرد. این ابزار با بررسی جدول ARP و مشاهده MACهای تکراری یا تغییرات غیرعادی، هشدار "ARP attacks detected!" را نمایش میدهد.
گزینه صحیح هر سوال را انتخاب کنید. پاسخنامه تشریحی در انتهای صفحه قرار دارد.
توضیح: پس از اینکه سرور DHCP پیام Offer را ارسال کرد، کلاینت با ارسال پیام DHCP Request به صورت Broadcast اعلام میکند که پیشنهاد آن سرور را پذیرفته است. سپس سرور با ارسال DHCP Ack آن را تأیید میکند.
توضیح: در حمله DHCP Starvation، مهاجم با ارسال انبوهی از بستههای Discover/Request با آدرسهای MAC جعلی (Spoofed) باعث میشود که سرور DHCP تمام آدرسهای موجود در Scope خود را به این درخواستهای جعلی اختصاص دهد. در نتیجه برای کاربران واقعی IP باقی نمیماند (حمله DoS).
توضیح: ویژگی DHCP Snooping در سوییچها باعث میشود که سوییچ، پورتهای متصل به سرورهای DHCP معتبر را Trusted و بقیه پورتها را Untrusted در نظر بگیرد. بنابراین اگر یک مهاجم یک سرور DHCP جعلی راهاندازی کند، سوییچ بستههای آن را مسدود میکند.
توضیح: پروتکل ARP (Address Resolution Protocol) وظیفه دارد تا آدرسهای منطقی لایه ۳ (آدرس IP) را به آدرسهای فیزیکی لایه ۲ (MAC Address) در شبکه محلی تبدیل کند تا دستگاهها بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
توضیح: در حمله ARP Spoofing، مهاجم جدول ARP قربانی را مسموم میکند و خود را به جای گیتوی (یا دستگاه دیگر) جا میزند. در نتیجه ترافیک قربانی از سیستم مهاجم عبور میکند. این وضعیت یک حمله مرد میانی (MITM) را رقم میزند که مهاجم میتواند دادهها را شنود یا تغییر دهد.
توضیح: قابلیت DAI (Dynamic ARP Inspection) بستههای ARP دریافتی را با جدول Binding (که از طریق DHCP Snooping ساخته شده) مقایسه میکند. اگر ترکیب MAC و IP در بسته ARP با جدول مطابقت نداشته باشد (یعنی جعلی باشد)، آن بسته را Drop میکند.