🛡️ فصل ۶ - قسمت ۴: اجرای برنامه‌های مخرب و روت‌کیت‌ها

کی‌لاگرها، جاسوس‌افزارها (Spyware)، روت‌کیت‌ها (Rootkits) و روش‌های مقابله

۱. اجرای برنامه‌ها (Executing Applications)

در این مرحله از هک سیستم، نفوذگر اقدام به اجرای برنامه‌های مخرب روی سیستم هدف می‌کند. در برخی موارد، به این مرحله مالکیت سیستم (Owning) نیز گفته می‌شود. نفوذگر این برنامه‌ها را از راه دور اجرا می‌کند.

Keyloggers (کی‌لاگرها) ضبط تمام کلیدهای فشرده شده توسط کاربر (شامل پسوردها و پیام‌ها).
Spyware (جاسوس‌افزارها) نرم‌افزاری که بدون اطلاع کاربر، فعالیت‌های او را نظارت و ضبط می‌کند.
Backdoors (درهای پشتی) روشی برای دور زدن احراز هویت معمولی جهت دسترسی مجدد به سیستم.
Crackers (کرکرها) ابزارهایی برای شکستن کدها یا دور زدن محافظت‌های نرم‌افزاری.

۲. کی‌لاگرها و انواع آن‌ها

انواع کی‌لاگر سخت‌افزاری (Hardware Keylogger)

این کی‌لاگرها به صورت فیزیکی بین کیبورد و کامپیوتر قرار می‌گیرند یا در داخل خود کیبورد تعبیه می‌شوند.

کی‌لاگرهای نرم‌افزاری (برای ویندوز و مک)

Keyloggers for Windows Advanced Keylogger, Ultimate Keylogger, The Best Keylogger, Soft activity Keylogger, Elite Keylogger, Powered Keylogger, StaffCop Standard, Spyrix Personal Monitor, PC Activity Monitor Standard, Key Prowler, Micro Keylogger, Revealer Keylogger, Realtime Spy, Spy Buddy, Spy Keylogger, Actual Spy, Keylogger Spy Monitor, REFOG Personal Monitor, Spytector, Kid Logger
Keyloggers for Mac Aobo Mac OS X Keylogger, Perfect Keylogger for Mac, Award Keylogger for Mac, Aobo Mac Keylogger, REFOG Keylogger for Mac, Kid Logger for Mac, Mac Log Manager, Elite Keylogger, Keyboard Spy Logger, Free Mac Keylogger

اقدامات متقابل در برابر کی‌لاگرها

ابزارهای Anti Keylogger

Zemana AntiLogger, Anti-Keylogger, Advanced Anti Keylogger, PrivacyKeyboard, Guarded ID, DefenseWall HIPS, KeyScrambler, Co Defender, Elite Anti-Keylogger, I Hate Keylogger.

۳. جاسوس‌افزارها (Spyware)

جاسوس‌افزارها برنامه‌هایی هستند که فعالیت کاربر را بدون اینکه متوجه شود ضبط می‌کنند. جاسوس‌افزارها بدون آشکارسازی خود اجرا می‌شوند و بخش‌های دیگر آن‌ها از دید کاربر پنهان می‌ماند تا از حذف شدن آن جلوگیری کند.

راه‌های انتشار جاسوس‌افزارها

انواع جاسوس‌افزار (Types of Spyware)

Desktop Spyware (دسکتاپ)
Email and internet Spyware (ایمیل و اینترنت)
Child Monitoring Spyware (نظارت بر کودک)
Video Spyware (ویدیو)
Print Spyware (چاپ)
Cell Phone and Telephone Spyware (تلفن همراه)
GPS Spyware (موقعیت مکانی)
Audio Spyware (صدا)
USB Spyware (فلش و USB)
Screen Capturing Spyware (ضبط صفحه نمایش)

نمونه ابزارهای Spyware

NetVizor, Remote Desktop Spy, Spector CNE Investigator, REFOG Employee Monitor, Employee Desktop Live Viewer, eBLASTER, SSPro, Imonitor Employee Activity Monitor, Employee Monitoring, OsMonitor, Spytech Spy Agent.
Activity Monitor, Child Control, Net Nanny Home Suite, Soft Activity TS Monitor, Spector Pro, Aobo Filter for PC, SentryPC, Personal Inspector, iProtect You Pro, Spytech SentryPC, Power Spy.

اقدامات متقابل در برابر جاسوس‌افزارها

ابزارهای Anti Spyware

Super AntiSpyware, Xoft Spy Anti Spyware, Spyware Doctor, CounterSpy, Kaspersky Internet Security, Norton Internet Security, Spy bot, Ad-Aware, SpyHunter, Spy Sweeper, Spyware Terminator, MacScan (for MAC OS X).

۴. روت‌کیت‌ها (Rootkits) - مخفی کردن فایل‌ها

روت‌کیت‌ها ابزارهایی هستند که حضور نفوذگر و فعالیت‌های مخرب وی را در سیستم قربانی مخفی می‌کنند. یک روت‌کیت می‌تواند شامل برنامه‌های درپشتی، برنامه‌های DDoS، برنامه‌های شنود بسته، ابزارهای حذف لاگ‌ها و مانند این باشد.

روت‌کیت‌ها معمولاً ابزارها و توابع سیستم‌عامل را با نسخهٔ دستکاری‌شده‌ای از آن‌ها جایگزین می‌کنند و موجب کاهش سطح امنیتی سیستم می‌شوند.

اهداف روت‌کیت‌ها

انواع روت‌کیت‌ها (Types of Rootkits)

نوع روت‌کیت توضیحات
Hypervisor Level Rootkit با تغییر در فرایند boot سیستم، خود را به جای برنامه‌های سیستم‌عامل بارگذاری می‌کند (مجازی‌سازی).
Kernel Level Rootkit اضافه کردن یا جایگزین کردن کدهای مخرب به برنامه‌های کرنل سیستم‌عامل و راه‌اندازهای (driver) دستگاه‌ها.
Application Level Rootkit جایگزین کردن کدهای باینری برنامه‌ها به صورت منظم با تروجان، یا تغییر رفتار برنامه‌های موجود با تزریق کدهای مخرب.
Hardware/Firmware Rootkit در دستگاه‌های سخت‌افزاری یا پلت‌فرم‌های میان‌افزار که یکپارچگی آن‌ها مورد بازیابی قرار نمی‌گیرد، پنهان می‌شود.
Boot Loader Level Rootkit نفوذگر از راه دور Boot Loader اصلی را با یک کنترل‌کننده جایگزین می‌کند.
Library Level Rootkit توابع فراخوانی سیستم‌عامل را با یک مورد جعلی جایگزین می‌کند تا اطلاعات مربوط به نفوذگر را مخفی کند.

نمونه‌هایی از روت‌کیت‌های معروف

LoJax, Necurs, Scranos, HorsePill.

۵. روش‌های شناسایی روت‌کیت‌ها

Signature Based Detection در این تکنیک، مشخصات تمام فرایندهای (process) سیستم و فایل‌های قابل اجرا با یک پایگاه داده از Rootkitهای شناسایی‌شده مقایسه می‌گردد و آن را شناسایی می‌کند.
Integrity Based Detection در این تکنیک فایل‌های سیستم، رکوردهای boot و حافظه، با یک مورد پایهٔ شناخته‌شده و قابل اطمینان مقایسه می‌شود.
Heuristic Detection در این تکنیک برای شناسایی و پیدا کردن Rootkitهای ناشناخته از انحراف الگوهای طبیعی و رفتارها روی مسیر اجرایی، استفاده می‌شود.
Runtime Execution Path Profiling این تکنیک، مسیرهای اجرایی همۀ فرایندهای سیستم و فایل‌های قابل اجرا را قبل و بعد از تأثیرگذاری Rootkit با هم مقایسه می‌کند.
Analyzing Memory Dumps در این بخش، یک Dump از حافظه تهیه شده و از آن برای آنالیز و شناسایی Rootkit استفاده می‌شود.

۶. اقدامات متقابل در برابر روت‌کیت‌ها و ابزارهای آن

روش‌های مقابله با Rootkit

ابزارهای Anti Rootkit

Virus Removal Tool, Hypersight Rootkit Detector, Rootkit Buster, Stinger, GMER, Malwarebytes Anti-Rootkit, F-Secure Antivirus, Rootkit Buster, Avira Free Antivirus, TDSS Killer, SanityCheck, Prevx.

📝 آزمون چندگزینه‌ای (۶ سوال)

گزینه صحیح هر سوال را انتخاب کنید. پاسخنامه تشریحی در انتهای صفحه قرار دارد.

۱. کدام نوع کی‌لاگر به صورت فیزیکی بین کیبورد و کامپیوتر قرار می‌گیرد؟
۲. کدام یک از موارد زیر از راه‌های انتشار جاسوس‌افزارها (Spyware) نیست؟
۳. برای جلوگیری از نصب Keylogger، کدام اقدام متقابل توصیه می‌شود؟
۴. کدام نوع روت‌کیت با تغییر در فرایند Boot سیستم، خود را به جای برنامه‌های سیستم‌عامل بارگذاری می‌کند؟
۵. در روش شناسایی روت‌کیت (Integrity Based Detection)، چه چیزی مقایسه می‌شود؟
۶. کدام گزینه از اهداف اصلی روت‌کیت‌ها محسوب می‌شود؟

🔑 پاسخنامه تشریحی

۱. پاسخ صحیح: ب) USB Keylogger

توضیح: کی‌لاگرهای سخت‌افزاری مثل USB Keylogger و PS/2 Keylogger به صورت فیزیکی بین کیبورد و کامپیوتر (یا در پورت USB) قرار می‌گیرند و کلیدهای فشرده‌شده را ضبط می‌کنند.

۲. پاسخ صحیح: د) استفاده از سیستم‌عامل لینوکس

توضیح: طبق اسلاید، راه‌های انتشار جاسوس‌افزارها شامل آسیب‌پذیری مرورگر، Add-ons، تغییر ظاهر به anti spyware و دانلودهای آلوده است. استفاده از لینوکس به خودی خود راه انتشار جاسوس‌افزار نیست.

۳. پاسخ صحیح: ب) اسکن فایل‌ها قبل از نصب و بررسی سخت‌افزار

توضیح: از اقدامات متقابل مهم در برابر کی‌لاگرها می‌توان به اسکن فایل‌ها قبل از نصب، بررسی کابل‌های صفحه‌کلید، استفاده از کیبورد مجازی امن، نصب Anti-Keylogger و عدم استفاده از حساب Administrator اشاره کرد.

۴. پاسخ صحیح: ج) Hypervisor Level Rootkit

توضیح: روت‌کیت‌های Hypervisor Level با تغییر در فرایند boot، خود را به جای برنامه‌های سیستم‌عامل بارگذاری می‌کنند (شبیه به یک ماشین مجازی مخرب). روت‌کیت Kernel Level به کرنل و درایورها نفوذ می‌کند.

۵. پاسخ صحیح: ج) فایل‌های سیستم، رکوردهای boot و حافظه با یک مورد پایهٔ شناخته‌شده

توضیح: در روش Integrity Based Detection، فایل‌های سیستم، رکوردهای boot و حافظه، با یک مورد پایه (Baseline) شناخته‌شده و قابل اطمینان مقایسه می‌شوند تا تغییرات غیرمجاز شناسایی شوند.

۶. پاسخ صحیح: ب) مخفی‌سازی ردپای نفوذگر و فعالیت‌های مخرب

توضیح: اصلی‌ترین هدف روت‌کیت‌ها، مخفی کردن حضور نفوذگر، برنامه‌ها و فرایندهای مخرب در سیستم قربانی است تا کاربر و ابزارهای امنیتی متوجه آن‌ها نشوند.

بازگشت به فهرست