🛡️ فصل ۱۰ - قسمت ۱: حملات انکار سرویس (DoS و DDoS)

مفاهیم پایه، دسته‌بندی حملات، تکنیک‌های نفوذ و روش‌های مقابله

۱. حملات DoS و DDoS چیست؟

حمله DoS (Denial of Service)

حمله‌ای است که باعث کاهش، محدود شدن یا قطع کامل دسترسی کاربران مجاز به منابع سیستم یا شبکه می‌شود. در این حمله، مهاجم با ارسال درخواست‌های غیرمجاز یا ترافیک غیرواقعی، سامانهٔ قربانی را اشباع کرده و باعث از کار افتادن سیستم می‌شود. (در این حالت، مهاجم معمولاً از یک سیستم واحد استفاده می‌کند).

حمله DDoS (Distributed Denial of Service)

یک حمله هماهنگ در مقیاس بزرگ است که به دسترسی به خدمات موجود در یک سیستم یا شبکه، اختلال ایجاد می‌کند. این حمله به صورت غیرمستقیم و از طریق تعداد زیادی کامپیوتر آلوده (بات‌نت‌ها یا Zombies) در اینترنت انجام می‌شود. هدف اصلی DDoS، به دست آوردن دسترسی مدیریتی به بیشترین تعداد سیستم ممکن است تا از آن‌ها برای حمله استفاده شود.

💡 مثال ساده:

تصور کنید یک فروشگاه (سرور) فقط یک فروشنده دارد. اگر یک نفر (مهاجم DoS) با سوالات بی‌پایان فروشنده را مشغول کند، مشتریان واقعی نمی‌توانند خرید کنند. اما در DDoS، مهاجم یک گروه ۱۰,۰۰۰ نفره (بات‌نت) را استخدام می‌کند تا همزمان وارد فروشگاه شوند و جلوی در را بگیرند!

۲. دسته‌بندی حملات (Attack Vectors)

حملات DoS و DDoS بر اساس لایه‌ای که هدف قرار می‌دهند و معیاری که برای سنجش قدرت حمله استفاده می‌کنند، به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

Volumetric Attacks هدف: مصرف پهنای باند شبکه یا سرویس.

معیار قدرت: BPS (Bits Per Second) - تعداد بیت‌های ارسال‌شده در ثانیه.
Protocol Attacks هدف: مصرف منابع زیرساخت شبکه مانند فایروال یا Load Balancer.

معیار قدرت: PPS (Packets Per Second) - تعداد بسته‌های ارسال‌شده در ثانیه.
Application Layer Attacks هدف: مصرف منابع سرویس یا اپلیکیشن تا حد خارج شدن از دسترس.

معیار قدرت: RPS (Requests Per Second) - تعداد درخواست‌های ارسال‌شده در ثانیه.

۳. حملات حجمی (Volumetric Attacks)

UDP Flood Attack

در این حمله، مهاجم بسته‌های UDP جعلی را با نرخ بسیار بالا به یک میزبان راه دور و به پورت‌های تصادفی سرور هدف ارسال می‌کند. این سیل از بسته‌ها باعث می‌شود سرور به طور مکرر بررسی کند که آیا برنامه‌ای در آن پورت‌ها وجود دارد یا نه. در نتیجه، سیستم با پیام خطای ICMP با عنوان Destination Unreachable (مقصد غیرقابل دسترس است) پاسخ می‌دهد و پهنای باند مصرف می‌شود.

ICMP Flood Attack

مهاجم حجم زیادی از بسته‌های ICMP Echo Request (درخواست پینگ) را با آدرس‌های مبدأ جعلی (Spoofed) به سیستم قربانی ارسال می‌کند. سیستم قربانی وادار به پاسخ‌گویی (Echo Reply) می‌شود و این رفت و برگشت ترافیک، پهنای باند شبکه را اشباع می‌کند.

Ping of Death Attack

در این حمله، مهاجم با ارسال بسته‌هایی معیوب یا بیش از حد بزرگ (بیشتر از 65,535 بایت) تلاش می‌کند سیستم هدف را از کار بیندازد. این اندازه در RFC 791 بیشینه تعریف شده است. هنگام بازسازی این بسته در سیستم مقصد، ممکن است پردازش آن باعث Crash شدن سیستم شود.

Smurf Attack

مهاجم با استفاده از دستور Ping، یک درخواست ICMP (Echo Request) به آدرس Broadcast شبکه ارسال می‌کند، اما آدرس مبدأ را IP قربانی (Victim) قرار می‌دهد. حال تمام ماشین‌های شبکه شروع به ارسال پاسخ (Reply) به سمت قربانی می‌کنند و قربانی زیر بار سنگین بسته‌ها از کار می‌افتد.

Pulse Wave DDoS Attacks

در حملات معمولی، ترافیک پیوسته است. اما در Pulse Wave، حملات به صورت دوره‌ای (پالسی) و با شدت بسیار بالا انجام می‌شوند. مهاجم مجموعه‌ای از بسته‌ها را به صورت تکراری و سنگین (هر ۱۰ دقیقه یک‌بار) ارسال می‌کند. این رفتار موجی شکل باعث می‌شود سیستم نتواند به راحتی ریکاوری کند.

۴. حملات پروتکلی (Protocol Attacks)

SYN Flood Attack

مهاجم تعداد زیادی درخواست SYN به سرور هدف ارسال می‌کند. سرور با SYN/ACK پاسخ می‌دهد. اما مهاجم هرگز پاسخ ACK نهایی را نمی‌فرستد. این باعث می‌شود سرور در انتظار کامل شدن اتصال بماند (Half-open connection) و منابع خود را در صف انتظار نگه دارد (حداقل ۷۵ ثانیه). با تکرار این کار، منابع سرور تمام شده و از کار می‌افتد.

TCP SACK Panic Attacks

یک حمله از راه دور که در آن مهاجم بسته‌های SACK (Selective Acknowledgment) با مقدار MSS (Maximum Segment Size) نادرست (مثلاً حد پایین ۴۸ بایت) به سمت سیستم لینوکس ارسال می‌کند. این کار باعث بروز آسیب‌پذیری Integer Overflow در ساختار Linux Socket Buffer می‌شود. لینوکس از یک لیست پیوندی برای بافر استفاده می‌کند که حداکثر ۱۷ قطعه (Fragment) را ذخیره می‌کند. فرستادن بیش از این مقدار باعث Kernel Panic (کرش کامل کرنل) می‌شود.

۵. حملات لایه برنامه (Application Layer Attacks)

HTTP GET / POST Attacks

در حمله HTTP GET، مهاجم با ارسال هدرهای HTTP دارای تأخیر زمانی، اتصال را باز نگه داشته و منابع وب‌سرور را می‌بلعد. در حمله HTTP POST، مهاجم درخواست‌هایی با بدنه ناقص (Incomplete message body) ارسال می‌کند تا سرور منتظر بماند و منابعش هدر رود.

Slowloris Attacks

ابزار Slowloris یک ابزار DDoS برای اجرای حملات لایه ۷ است. این ابزار ترافیک کاملاً مشروع و معتبر HTTP را ارسال می‌کند اما با تأخیر. مهاجم درخواست‌های ناقص ارسال می‌کند و سرور تصور می‌کند که هنوز درخواست در حال ارسال است. بنابراین اتصالات باز می‌مانند. سرور در نهایت با کمبود اتصال مواجه شده و کرش می‌کند.

UDP Application Layer Flood Attacks

در این حمله از پروتکل‌های لایه اپلیکیشن مبتنی بر UDP استفاده می‌شود. نمونه‌هایی از این پروتکل‌ها:

CharGEN, SNMPv2, QOTD, RPC, TFTP, NetBIOS, SSDP, CLDAP, NTP, Quake Network Protocol, Steam Protocol, VoIP.

۶. PDoS و DrDoS

حملات PDoS (Permanent Denial-of-Service)

به آن Phlashing نیز گفته می‌شود. در این حمله، مهاجم مستقیماً سخت‌افزار را هدف قرار داده و باعث آسیب غیرقابل برگشت به آن می‌شود (مثلاً از بین رفتن فریمور دستگاه). برخلاف حملات DoS معمولی، سیستم قربانی مجبور به تعویض یا نصب مجدد سخت‌افزار می‌شود. مهاجم از نقص‌های امنیتی در دستگاه‌های مدیریت از راه دور (مانند پرینترها، روترها و...) برای ارسال محتوای جعلی آپدیت استفاده می‌کند.

حملات Distributed Reflection DoS (DrDoS)

در این روش، مهاجم بسته‌هایی را به سیستم‌های واسط (Intermediary) ارسال می‌کند، اما در بسته‌ها آدرس مبدأ را جعل کرده و IP قربانی اصلی را قرار می‌دهد. سیستم‌های واسط پاسخ‌های خود را به سمت قربانی می‌فرستند. این کار باعث انعکاس (Reflection) و بزرگ‌نمایی (Amplification) حمله می‌شود.

💻 نحوه عملکرد DrDoS:

۱. مهاجم بسته‌ای به سمت سیستم واسط می‌فرستد (IP مبدأ = IP قربانی).
۲. سیستم واسط پاسخ بسیار بزرگ‌تری را به سمت IP قربانی می‌فرستد.
۳. ترافیک ورودی به قربانی بسیار بیشتر از ترافیک ارسالی مهاجم است.

📝 آزمون چندگزینه‌ای (۶ سوال)

گزینه صحیح هر سوال را انتخاب کنید. پاسخنامه تشریحی در انتهای صفحه قرار دارد.

۱. تفاوت اصلی بین حملات DoS و DDoS در چیست؟
۲. حمله UDP Flood در کدام دسته از حملات قرار می‌گیرد و با چه معیاری سنجیده می‌شود؟
۳. در حمله Smurf، مهاجم از کدام روش برای اشباع شبکه قربانی استفاده می‌کند؟
۴. در حمله SYN Flood، چرا سرور از کار می‌افتد؟
۵. حمله PDoS (Phlashing) چه ویژگی منحصربه‌فردی دارد؟
۶. حمله TCP SACK Panic در سیستم‌های لینوکس باعث چه اتفاقی می‌شود؟

🔑 پاسخنامه تشریحی

۱. پاسخ صحیح: ب) در DDoS از تعداد زیادی سیستم آلوده (بات‌نت) برای حمله استفاده می‌شود.

توضیح: حمله DoS معمولاً از یک منبع واحد انجام می‌شود، اما در DDoS (انکار سرویس توزیع‌شده)، مهاجم از شبکه‌ای از کامپیوترهای آلوده (Zombies/Botnets) برای حمله به قربانی استفاده می‌کند تا حجم حمله را چند برابر کند.

۲. پاسخ صحیح: ج) Volumetric - با معیار BPS (بیت بر ثانیه)

توضیح: حملات حجمی (Volumetric) با هدف مصرف پهنای باند انجام می‌شوند و قدرت آن‌ها با معیار BPS (تعداد بیت‌های ارسال‌شده در ثانیه) سنجیده می‌شود. UDP Flood یکی از این حملات است که با ارسال سیل بسته‌های UDP پهنای باند را اشغال می‌کند.

۳. پاسخ صحیح: ب) ارسال درخواست ICMP Echo به آدرس Broadcast با IP مبدأ جعلی قربانی

توضیح: در حمله Smurf، مهاجم یک درخواست Ping (ICMP Echo) را به آدرس Broadcast شبکه (مثلاً 192.168.1.255) ارسال می‌کند اما IP مبدأ را IP قربانی قرار می‌دهد. تمام سیستم‌های شبکه به IP قربانی پاسخ می‌دهند و باعث اشباع ترافیک او می‌شوند.

۴. پاسخ صحیح: ب) به دلیل ارسال پاسخ‌های SYN/ACK به مهاجم و منتظر ماندن برای دریافت ACK نهایی (اتصالات ناقص)

توضیح: در حمله SYN Flood، مهاجم بسته‌های SYN ارسال می‌کند. سرور با SYN/ACK پاسخ می‌دهد و منتظر می‌ماند تا ACK نهایی را دریافت کند. چون مهاجم ACK را نمی‌فرستد، سرور منابع خود را صرف نگهداری این اتصالات ناقص (Half-open) می‌کند و در نهایت از کار می‌افتد.

۵. پاسخ صحیح: ب) باعث آسیب دائمی و غیرقابل بازگشت به سخت‌افزار (مانند خراب کردن فریمور) می‌شود.

توضیح: PDoS (Permanent Denial of Service) که با نام Phlashing هم شناخته می‌شود، مستقیماً سخت‌افزار را هدف قرار می‌دهد. در این حمله، مهاجم با استفاده از نقص‌های امنیتی، فریمور دستگاه را خراب می‌کند و باعث می‌شود سخت‌افزار برای همیشه از کار بیفتد و نیاز به تعویض داشته باشد.

۶. پاسخ صحیح: ب) سرریز شدن بافر و در نهایت Kernel Panic (کرش کامل سیستم‌عامل)

توضیح: در حمله TCP SACK Panic، مهاجم بسته‌های SACK با مقادیر MSS نادرست ارسال می‌کند که باعث آسیب‌پذیری Integer Overflow در ساختار Linux Socket Buffer می‌شود. این موضوع باعث می‌شود که لینوکس بیش از ۱۷ قطعه (Fragment) را در بافر ذخیره کند، که منجر به Kernel Panic (کرش کرنل) می‌شود.

بازگشت به فهرست